Normy jazdy kierowcy autobusu
Przepisy o czasie jazdy i odpoczynku nie rozróżniają autobusu i samochodu ciężarowego. Dla pojazdów przewożących więcej niż dziewięć osób łącznie z kierowcą obowiązują te same limity, co widać w tabeli.
| Norma | Wartość |
|---|---|
| Dzienny czas jazdy | 9 godzin, dwa razy w tygodniu 10 godzin |
| Tygodniowy czas jazdy | 56 godzin |
| Dwa kolejne tygodnie | 90 godzin |
| Przerwa | 45 minut po 4,5 godziny jazdy, także 15 plus 30 minut |
| Odpoczynek dobowy | 11 godzin, skrócony 9 godzin |
| Odpoczynek tygodniowy | regularny 45 godzin, skrócony 24 godziny |
Pełne zestawienie norm znajdziesz we wpisie czas pracy kierowcy. Tutaj skupiamy się na tym, co jest specyficzne dla przewozu osób.
Linie regularne i wyłączenia z przepisów
Rozporządzenie 561/2006 nie obejmuje przewozów regularnych na liniach nieprzekraczających 50 kilometrów. Takich kierowców dotyczą przepisy krajowe, w tym ustawa o czasie pracy kierowców, a nie normy jazdy i przerw z rozporządzenia. W rozliczeniu trzeba więc najpierw ustalić, jaki rodzaj przewozu wykonywał kierowca danego dnia, bo od tego zależy zestaw reguł.
Reguła 12 dni, czyli odroczenie odpoczynku tygodniowego
Zwykle odpoczynek tygodniowy zaczyna się najpóźniej po sześciu okresach 24 godzin od końca poprzedniego. Rozporządzenie pozwala kierowcy wykonującemu międzynarodowy przewóz pasażerów, z wyjątkiem przewozów regularnych, odroczyć go do 12 kolejnych okresów 24 godzin liczonych od poprzedniego regularnego odpoczynku tygodniowego.
Odstępstwo działa tylko wtedy, gdy spełnione są warunki. Między innymi przewóz musi trwać co najmniej 24 kolejne godziny poza państwem, w którym się rozpoczął. Po zakończeniu odroczenia kierowca ma prawo do dłuższego odpoczynku, czyli dwóch regularnych odpoczynków tygodniowych albo regularnego i skróconego, a jazda w porze nocnej wymaga dodatkowych środków, takich jak druga osoba za kierownicą albo krótsze odcinki jazdy bez przerwy. Program oznacza takie miejsca w rozliczeniu jako do sprawdzenia z brzmieniem rozporządzenia, bo drobna różnica w warunku zmienia ocenę.
Jak liczymy 12 dni w rozliczeniu
Dwanaście okresów 24 godzin nie oznacza dwunastu dni kalendarzowych. Liczymy od końca ostatniego regularnego odpoczynku tygodniowego i sprawdzamy, kiedy zaczął się kolejny. Jeśli kierowca wyjechał w sobotę wieczorem, a odpoczynek zaczął się po 12 okresach, wpis o naruszeniu pojawia się dopiero po przekroczeniu tej granicy, a nie po szóstym dniu.
Typowy błąd to stosowanie reguły 12 dni do trasy krajowej albo do linii regularnej. Drugi to brak odnotowania w dokumentacji, że przewóz był międzynarodowy i nieregularny. W analizie naruszeń rozdzielamy obie sytuacje, żeby ten sam kierowca nie dostał błędnej oceny.
Rachunek z założeniami dla rejsu wielodniowego
Załóżmy wyjazd po regularnym odpoczynku tygodniowym i rejs trwający 10 dni z dziewięciogodzinną jazdą w dni robocze. Jeśli rejs spełnia warunki odstępstwa, kierowca nie musi zaczynać odpoczynku tygodniowego po szóstym dniu. Jeśli rejs je łamie, szósty dzień staje się granicą, a każdy kolejny dzień jazdy to osobne naruszenie, które trzeba opisać w rozliczeniu.
W firmie przewozowej warto trzymać razem trzy rzeczy: rodzaj przewozu, daty odpoczynków i zapis z tachografu. Więcej o tym, jak prowadzić dokumentację, piszemy na stronie ewidencja czasu pracy kierowcy.
Czy reguła 12 dni dotyczy wszystkich kierowców autobusów?
Nie. Dotyczy tylko międzynarodowego przewozu pasażerów poza liniami regularnymi i tylko po spełnieniu warunków z rozporządzenia. Przewozy krajowe i linie regularne rozlicza się według zwykłej reguły sześciu okresów 24 godzin.
Czy przerwa 45 minut obowiązuje w autobusie tak samo jak w ciężarówce?
Tak. Po 4,5 godziny jazdy kierowca ma przerwę co najmniej 45 minut, którą można podzielić na 15 minut i co najmniej 30 minut, w tej kolejności. Przerwa nie służy do obsługi pasażerów ani do innej pracy.
Czy po odroczeniu odpoczynku tygodniowego trzeba odrobić zaległość?
Tak. Po okresie odroczenia kierowca ma prawo do dłuższego odpoczynku, a skrócony odpoczynek tygodniowy wymaga rekompensaty dołączonej do odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin w ciągu trzech tygodni od tygodnia, którego dotyczy.